NASZA HISTORIA

 

Aktywizacja mieszkańców gminy Giby wokół lokalnego dziedzictwa historycznego i kulturowego

  

   

  

 

Z HISTORII

  

Jadwiga i Tomasz Motuk

Opowieść o GŁĘBOKIM BRODZIE

 

Głęboki Bród to wieś położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Przebiega przez nią droga krajowa nr 16. Wieś jest znana z pięknych krajobrazów, lasów Puszczy Augustowskiej i rzeki Czarnej Hańczy (spływy kajakowe), która rozdziela Głęboki Bród i Frącki. W grudniu 1812 roku przez Głęboki Bród przejeżdżał cesarz francuski Napoleon Bonaparte, podczas ucieczki po klęsce w czasie wyprawy na Moskwę. Do 1989 roku mieściła się tu składnica kolejki wąskotorowej zbudowanej w czasie i wojny światowej przez Niemców, którą transportowano drewno do tartaku w Płocicznie. Znajdowała się tu tez binduga do spławiania drewna rzeką Czarną Hańczą w kierunku Kanału Augustowskiego i tartaku w Augustowie. W okresie PRL w Głębokim Brodzie działał Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny oraz Gromadzka Rada Narodowa. Po II wojnie światowej sołtysami wsi byli: Józef Motuk, Kazimierz Dzimitrowicz, Aleksander Myszczyński, Tadeusz Motuk, Bogdan Myszczyński. Jesienią 1961 roku wieś została zelektryfikowana. Było to duże wydarzenie dla mieszkańców. Ich życie stało się łatwiejsze. Starsi nie mogli w to uwierzyć. Na pytanie ,,Babciu, to teraz cieszycie się, że jest światło i można w radiu wysłuchać wiadomości? Starsza pani udzieliła takiej odpowiedzi: No wsadzili kogoś za szafę i tak siedzi i dziwaczy”. W miejscowości funkcjonuje Nadleśnictwo Głęboki Bród. Znajduje się tu kaplica pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbe.

Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny w Głębokim Brodzie działał od 1957 roku. Mieścił się w prywatnym domu Władysława Motuka. Urząd podlegał Powiatowemu Zarządowi Łączności w Suwałkach. Zatrudnionych było trzech pracowników ,,doręczycieli” i naczelnik. Pierwszym naczelnikiem był Henryk Selwocki, a później: Regina Miszkiel, Wanda Moroz, Jadwiga Sztabińska i Eugenia Kardel. Listonoszami byli: Roman Siwicki, Władysław Motuk, Józef Myszczyński, Mieczysław Czokajło, Janusz Motuk. W wyniku pożaru domu Władysława Motuka (uderzenie pioruna) w 1975 roku urząd został przeniesiony do murowanego domu Tadeusza Motuka. Urząd istniał do 2001 roku. Placówka została zlikwidowana, a pocztę przeniesiono do Gib. Praca listonoszy była wymagająca. Każdego dnia doręczyciel musiał pokonać odległość około 30 km, pieszo, rowerem, a z czasem motocyklem. Władysław Motuk, wieloletni listonosz, znany m.in. z filmu „Biały walc nad Czarną Hańczą” wspominał: „Zimy były takie ciężkie, że trzeba było chodzić piechotą, a mróz do minus 30 stopni”.

Gromadzka Rada Narodowa w Głębokim Brodzie działała od 1954 roku. Była najniższym organem administracji państwowej, obejmowała tereny kilku wsi: Macharce, Podmacharce, Mołowiste, Serski Las, Strzelcowizna, Okółek, Dworczysko, Tartaczysko, Frącki, Głęboki Bród, Gulbin, Sarnetki. Urząd znajdował się w prywatnym domu przewodniczącego rady Henryka Myszczyńskiego. Pod koniec lat 60. Gromadzką Radę Narodową przeniesiono do nowo wybudowanego budynku, w którym mieściła się też gminna świetlica, sklepik, działało Koło Gospodyń Wiejskich. Gromadzka Rada Narodowa działała do 1971 roku, a od stycznia 1973 roku zadania rady realizowała gmina w Gibach.

W dawnym budynku Gromadzkiej Rady Narodowej obecnie mieści się Kaplica pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbe. Kaplica podlega parafii pod wezwaniem Świętej Rodziny w Karolinie. W niedziele i dni powszednie odprawiane są w niej msze święte oraz nabożeństwa majowe, październikowe, Droga Krzyżowa. Wyświęcenie kaplicy odbyło się 28 października 1995 roku, kiedy proboszczem parafii był ksiądz Tadeusz Antonowicz. Jak wspomina wchodzący w skład Komitet Budowy Kaplicy Tadeusz Motuk, ówczesny sołtys Głębokiego Brodu, aby mogła powstać kaplica potrzebna była zgoda mieszkańców Głębokiego Brodu, Frącek i Tartaczyska. Dlatego osobiście odwiedzał każdy dom, zbierając podpisy i składki przeznaczone na przebudowę. Komitet powstał w 1993 roku, tworzyli go: Tadeusz Motuk, Czyżyński Stanisław (skarbnik), Sztabiński Ryszard, Sztabiński Dariusz, Bykowski Bronisław, Bykowski Lech, Stanisław Motuk. Mieszkańcy Głębokiego Brodu, Frącek i Tartaczyska w czynie społecznym pomagali w przebudowie. Wsparcia finansowego udzieliło Nadleśnictwo Głęboki Bród (Nadleśniczym był Józef Miszkiel) i Urząd Gminy w Gibach.

Nadleśnictwo Głęboki Bród składa się z jednego obrębu leśnego o nazwie Głęboki Bród podzielonego na sześć leśnictw: Chylinki, Monkinie, Ostęp, Gulbin, Pogorzelec, Wierśnie oraz Gospodarstwo Szkółkarskie. W okresie międzywojennym lasy obecnego Nadleśnictwa należały do Nadleśnictw Krasnopol i Pomorze. Pierwsze, prowizoryczne urządzanie rozpoczęto w 1921 roku. Definitywne Nadleśnictwo Krasnopol zorganizowano w latach 1931–1932. Po II wojnie światowej, do 1953 roku lasy obecnego Nadleśnictwa Głęboki Bród wchodziły w skład Nadleśnictw Krasne i Sejny. W latach 1952–1953 podzielono dotychczasowe Nadleśnictwa Krasnopol i Sejny na cztery mniejsze: Maćkowa Ruda, Głęboki Bród, Pomorze i Czarna Hańcza. W roku 1962 miał miejsce pożar, który poważnie uszkodził drzewostany. Decyzją z 1972 roku lasy Nadleśnictwa Głęboki Bród i Maćkowa Ruda połączono w jedną jednostkę administracyjną pod nazwa Nadleśnictwo Głęboki Bród. Kolejna zmiana nastąpiła w 1989 roku, wówczas przekazano część gruntów do utworzonego Wigierskiego Parku Narodowego. Mieszkańcy korzystają z dobrodziejstwa Puszczy Augustowskiej. Las służy jako miejsce pracy i odpoczynku. Dostarcza drewna, latem zbierane są maliny, poziomki, czarne jagody. Jesienią można znaleźć mnóstwo grzybów. Na terenie nadleśnictwa znajdują się ścieżki edukacyjne „Tropem wilka” i „Zielona Klasa”, dzięki którym dzieci i młodzież uczą się kontaktu z przyrodą, właściwego zachowania w lesie i troski o piękno małej ojczyzny.

O moście na Czarnej Hańczy łączącym Głęboki Bród i Frącki. Przed II wojną światową wybudowano nowy most na Hańczy. Stary, który był w złym stanie pozostał kilkanaście metrów dalej. Jak wspomina Tadeusz Motuk, po 17 września 1939 roku nowy most został spalony, w obawie przed wkraczającymi wojskami sowieckimi. Okazało się to niepotrzebne, gdyż radzieckie czołgi przejechały przez rzekę. Po agresji III Rzeszy na ZSRR Niemcy zbudowali nowy drewniany most, który częściowo zniszczyli w 1944 roku czasie odwrotu przez zbliżająca się Armią Czerwoną. Po zajęciu Głębokiego Brodu Rosjanie naprawili uszkodzony most. W latach 1954–1955 zbudowano murowany most, który istnieje do dziś.

 


  

  

  

   

PARTNERZY PROJEKTU

                   

© Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe

webmaster